مدت زماني است که ديگر خبري از ديدن بسته‌هاي حجيم پول نيست. تا چند سال پيش ممکن بود زياد اين صحنه را ببينيم که زماني که براي کار خاصي مانند ثبت نام دانشگاه به پول احتياج داريم، پدرمان دسته‌هاي پول را جلوي رويمان بگذارد و ما مجبور شويم با بغلي پر از پول نقد به سمت بانک دانشگاهمان برويم. اين موضوع هميشه باعث ايجاد رعب و وحشت براي ما مي‌شد که تا زماني که به مقصد مي‌رسيم مورد سرقت قرار نگيريم يا اتفاق خاص ديگري برايمان نيفتد که منجر به از دست دادن پولمان شود. به هر حال حمل پول نقد هميشه يکي از مشکل‌ترين کارها از گذشته تا به امروز بوده است. اما چند سالي است که کمتر اين موضوع را در جامعه مي‌بينيم. با ورود چک پول‌ها و پس از آن با همه گير شدن کارت‌هاي اعتباري کمتر کسي به فکر استفاده از پول نقد بود. البته اين نکته را هم بايد گفت که اين موضوع در کشور ما خيلي دير پذيرفته شد و مردم نمي‌توانستند به اين فناوري جديد به آساني اعتماد کنند و همراه داشتن پول نقد را به خريد با استفاده از کارت‌هاي اعتباري ترجيح مي‌دادند. اما با گسترش خدمات بانک‌ها و اين کارت‌ها، همه به سادگي کار با آن‌ها پي بردند و در حال حاضر شرايط به گونه‌اي تغيير پيدا کرده است که کمتر کسي را مي‌بينيم که حاضر باشد به جاي يک کارت کوچک و سبک، جيب خود را با به همراه داشتن پول نقد سنگين کند. به اين ترتيب بدون اين که حتي خودمان هم متوجه باشيم، پول نقد به صورت کلي از بازار حذف شد و در اين شرايط ما کمتر پول مي‌بينيم. اين موضوع در حالي است که تمامي خريدهايمان از طريق همين کارت‌هاي اعتباري و با استفاده از دستگاه‌هاي کارت خوان به سادگي امکان پذير است. به اين ترتيب پول‌ها کم کم ناپديد مي‌شوند و ديگر ما را به زحمت نمي‌اندازند. درست است که اين سيستم هم مي‌تواند از نظر امنيتي مشکلاتي را براي ما به وجود آورد اما به هر حال هر چه که باشد با يک کنترل صحيح و با استفاده از روش‌هاي گوناگون مي‌توان امنيت آن را نيز تامين کرد. در موضوع ويژه اين هفته به مقوله پول ديجيتالي و بررسي فناوري‌هايي که در حذف پول نقد به ما کمک مي‌کنند خواهيم پرداخت. در حال حاضر تمامي کشورهاي توسعه يافته بر اين تلاش هستند که پول نقد را به صورت کلي حذف کنند، اين اتفاق خواسته يا ناخواسته براي ما هم در سال‌هاي آينده رخ خواهد داد پس بهتر است که کمي بيشتر در مورد فناوري‌هاي مربوط به آن بدانيم.

فناوري جايگزين پول مي‌شود

اگر همه شماره‌هاي موضوع ويژه بايت را دنبال کرده باشيد، تا به حال مطالبي که در مورد فناوري‌هاي جديد براي انتقال پول نوشته‌ايم را خوانده‌ايد. به تازگي شرکت‌هاي فناوري توجه بسياري را به اين مقوله دارند و تلاش دارند که با مکانيزه‌تر کردن صنعت پول الکترونيک، وسايل آسايش مردم به بهترين شکل ممکن فراهم آورند. يکي از فناوري‌هايي که در هفته‌هاي گذشته در مورد آن نوشتيم، فناوري NFC است که کاربردهاي متنوعي دارد و ما در يکي از شماره‌هاي گذشته به کاربرد اين فناوري در حمل و نقل اشاره کرديم، اما به تازگي تمام هدف سازندگان بر اين شده است که از اين فناوري در جهت حذف پول نقد در ميان مردم استفاده کنند که در ادامه بيشتر در مورد آن توضيح خواهيم داد. اما اگر بخواهيم براي شروع کمي در مورد تعريف دقيق پول الکترونيک صحبت کنيم بايد بگوييم که در سال‌هاي اخير پول الکترونيکي با توجه به استقبال مصرف کنندگان براي انجام مبادلات الکترونيکي بيشتر از قبل مورد استفاده قرار گرفته است. تا قبل از اين صحبت در مورد تجارت الکترونيک زياد بود اما پروسه اجراي اين پروژه در کشورهاي مختلف بسيار بيشتر از آن چيزي که کارشناسان فکر مي‌کردند طول کشيد تا به مرحله اجرايي برسد. شايد يکي از دلايل کند پيش رفتن اين پروژه دير قبول کردن يا دير اعتماد کردن مردم به سيستم جديد بود. هنوز هم در کشور ما افراد بسياري هستند که نتوانسته‌اند به خوبي با سيستم‌هاي جديد مالي کنار بيايند يا هنوز هم مي‌ترسند از سيستم‌هاي پرداخت الکترونيک استفاده کنند. اما اين موضوع هم زياد دوام نخواهد آورد زيرا تمام جهان در حال حرکت به اين سمت هستند که هر چه سريع‌تر از شر سيستم‌هاي مالي پر دردسر گذشته آسوده شده و از فناوري‌هاي جديد استفاده کنند، به اين ترتيب ما خواسته يا ناخواسته بايد از اين فناوري‌هاي جديد استقبال کرده و بتوانيم با آن‌ها ارتباط برقرار کنيم. اين اتفاق در حال حاضر در بعضي از شرکت‌هاي توسعه يافته رخ داده است، شرکت پرداخت آنلاين PayPal که يکي از معتبرترين مراکز پرداخت آنلاين است به تازگي اعلام کرده است که تا سال 2016 مصرف کنندگان در هر نقطه جهان که باشند، ديگر براي خريدهايشان به کيف پول احتياجي نخواهند داشت و به اين ترتيب ديگر لازم نيست که نگران اين موضوع باشيد که کيف پول خود را در منزل جا گذاشته‌ايد. شايد هنوز هم ته دل ما خالي شود وقتي که به اين موضوع فکر مي‌کنيم که بدون همراه داشتن پول نقد از منزل خارج شويم. اما بايد اين موضوع را هم قبول کنيم که شايد اگر 10 سال پيش کسي به ما مي‌گفت که در آينده ديگر لازم نيست که اسناد کاغذي باشند و همه چيز به صورت فايل‌هاي ديجيتالي ذخيره خواهد شد، باور اين موضوع برايمان بسيار مشکل بود ولي در حال حاضر شرايط به گونه‌اي تغيير پيدا کرده است که مي‌بينيم ديگر کمتر کسي در اداره‌ها به دنبال داشتن يک پرونده کاغذي براي خود است و تمامي کارها از طريق سيستم‌هاي اتوماسيون اداري به سادگي امکان پذير شده است.

کدام کشورها پيشتاز هستند؟

زماني که صحبت از پيشرفت در شاخه‌هاي مختلف مي‌شود يا اين که وقتي منتظر يک فناوري جديد هستيم، بيشتر اين تصور را داريم که اين پيشرفت‌ها قبل از هر جا در کشورهاي توسعه يافته غربي صورت خواهد گرفت اما بر خلاف تصور در مورد فناوري‌هاي مربوط به پول الکترونيکي و حذف پول نقد، آمريکا يا بريتانيا پيشتاز نيستند و اولين کشوري که تصميم به استفاده از اين فناوري‌ها گرفته است، کشور ترکيه است که در همسايگي ما قرار دارد. مديران و مسئولان اين کشور تصميم گرفته‌اند که تازه‌ترين فناوري‌هاي موجود در اين زمينه را به کار گيرند. از چندي پيش صحبت از مرگ پول نقد شروع شده بود اما با اين که کارشناسان تلاش مي‌کردند تا اين طرح را به مرحله اجرا در آورند اما مقاومتي که مردم از خود نشان مي‌دادند باعث شده بود که تمامي مراحل به کندي پيش برود. اما سرانجام مديران ترکيه اين شجاعت را به خرج دادند که اين پروژه را به عنوان اولين کشور جهان به مرحله اجرا در آورند. تا قبل از اين شرکت ويزا اعلام کرده بود که نهايتا تا انتهاي سال 2012 ديگر پول نقد در ميان مردم نخواهد بود ولي شرکت PayPal زمان انقراض پول نقد را تا 5 سال آينده پيش بيني مي‌کند و ادعا دارد که با توجه به فناوري‌هاي جديد تا 5 سال آينده پول نقد در تمامي کشورهاي پيشرفته، ناپديد خواهد شد. اگر از خوانندگان هميشگي بايت بوده باشيد به طور حتم براي يک بار هم که شده نام فناوري NFC يا همان ارتباط حوزه نزديک را شنيده‌ايد. نام NFC از ابتداي کلمات Near Field Communication گرفته شده است. اين فناوري به تازگي روي ابزارها و گجت‌هاي مختلف تست مي‌شود تا بهترين کاربردهاي آن مشخص شود. شاخه جديدي که به تازگي در حال آزمايش است، به کار گيري اين فناوري روي تلفن‌هاي همراه و کارت‌هاي اعتباري و ديجيتالي است. به اين ترتيب با استفاده از سيگنال‌هاي راديويي مي‌توان تمامي پرداخت‌هاي سريع براي خريدهاي کوچک را انجام داد. شايد اگر به کشورهاي توسعه يافته سفر کرده باشيد اين شيوه پرداخت سريع را در دستگاه‌هاي فروش بليط‌هاي اتوبوس و يا پارکينگ براي گذر کردن از درگاه‌هاي مترو يا دستگاه‌هاي خود پرداز مشاهده کرده باشيد. اين سيستم پيشرفته با استفاده از کارت مخصوصي که در گوشي تعبيه شده است، کار مي‌کند. اين دسته از کارت‌ها به دليل برقراري يک ارتباط بي‌سيم که در اصطلاح « کانتکت لس»، ناميده مي‌شود، کار مي‌کنند. در زماني که اين کارت‌ها با دستگاهي که مجهز به فناوري NFC باشد، تماس پيدا کند، امواج راديويي حاوي اطلاعات رد و بدل خواهند شد و عمليات پرداخت به سريع‌ترين شکل ممکن انجام خواهد پذيرفت.

چگونه پول نقد حذف مي‌شود؟

براي بسياري از افراد جالب است که از ساختار فناوري‌هايي که استفاده مي‌کنند، اطلاع پيدا کنند. وقتي صحبت از اين موضوع مي‌شود که قرار است پول نقد، از ميان جامعه حذف شود، بايد پاي فناوري بسيار قدرتمندي در ميان باشد که بتواند اين اعتماد را در ميان مردم ايجاد کند که پول نقد را به يکباره کنار بگذارند. اين فناوري در حال حاضر اختراع شده است و قرار بر اين شده که به صورت جدي در قالب يک پروژه به مرحله اجرا درآيد. شايد شما هم دوست داشته باشيد که بدانيد، ساختار فناوري NFC ، براي حذف پول نقد به چه صورت عمل خواهد کرد. در اين مورد بايد بدانيد که در زماني که دو دستگاه مستقل از هم که به تراشه NFC مجهز هستند در فاصله‌اي نزديک به 4 سانتي‌متر به هم مي‌رسند، اين دو دستگاه قادر خواهند بود که با يکديگر ارتباط برقرار کنند. در واقع اين نوع از تراشه‌ها به نوعي سامانه شناسايي راديويي يا همان FRID مجهز هستند و از اين راه اين امکان را فراهم خواهند کرد که به عنوان نمونه، داده‌اي را که شامل مبلغ پرداختي است، بين دو دستگاه مستقل منتقل کنند. البته براي حفظ امنيت در اين فناوري هم فکرهايي شده است، يک عامل امنيتي ساده مي‌تواند جلوي نفوذ هکرها به اين سامانه را بگيرد. شايد بتوان اين کار را با به کار گيري يک اپليکيشن ساده روي گوشي‌هاي هوشمند، انجام داد. بايد بدانيد که در صورت پياده‌سازي اين طرح توسط بانک‌ها و شرکت‌هاي اعتباري، بسيار زودتر از آن چيزي که تصور کنيد، به زماني خواهيم رسيد که تلفن همراه شما به يک کيف پول برايتان تبديل مي‌شود و بدون اين که نيازي به کارت اعتباري يا رمز عبور داشته باشيد قادر خواهيد بود که تمامي خريدهاي کوچک خود را انجام داده و به صورت مستقيم با حساب بانکي خود ارتباط برقرار کنيد. در اين صورت تمامي رسيدهاي بانکي شما به صورت ديجيتالي روي گوشي همراه شما ثبت خواهند شد و ديگر احتياجي به رسيدهاي کاغذي هم نخواهد بود. در مورد تاريخچه اين فناوري هم بايد بگوييم که براي اولين بار در سال 2004 شرکت‌هاي نوکيا، فيليپس و سوني در توليدات خود اين فناوري را به کار گرفتند و در سال 2006 نوکيا گوشي با مدل 6131 به بازار ارائه کرد که اولين گوشي بود که به اين فناوري مجهز بود. از آن زمان به بعد فاصله بسيار زيادي بين به کار گيري اين فناوري به وجود آمد و انتهاي سال گذشته دوباره شرکت‌هاي نوکيا و سامسونگ گوشي‌هايي را به بازار دادند که به اين فناوري مجهز است و قرار شده است که از سال آينده تمامي گوشي‌هاي شرکت نوکيا به اين فناوري مجهز باشد. از آن جا که اين فناوري ساده و سريع، ساليان سال است که وجود دارد و جانشين بسيار مناسبي براي پول نقد است، اما باز هم نتوانسته است که تا به امروز حرف زيادي را براي گفتن داشته باشد، زيرا فناوري‌هاي ديگري هم مورد استفاده قرار مي‌گيرند و هنوز کشورهاي توسعه يافته نتوانسته‌اند در اين رابطه به يک تصميم گيري نهايي دست پيدا کنند. اما در کشوري مانند ترکيه که تازه در حال توسعه است و سامانه خاصي در آن پايه ريزي نشده است، اين سبک از ايده‌هاي تازه بهتر پذيرفته شده‌اند. به همين خاطر است که در حال حاضر اين فناوري در کشور ترکيه جا افتاده است و به همين سادگي پول نقد از ميان مردم حذف شده است. جالب است که بدانيد مدير عامل يکي از شرکت‌هاي اجرا کننده اين طرح، طي صحبتي گفته است که ما چيزي به نام حساب جاري يا چک نداشتيم و ناگهان از پول نقد به سمت کارت‌هاي اعتباري رفتيم و با توجه به اين موضوع که يک فرد براي داشتن کارت اعتباري نيازمند درآمد خوب و ثابت است، همه نمي‌توانند کارت اعتباري داشته باشند. ما براي اين که توجه بيشتري به خانم‌هاي خانه دار و جوان‌ها داشته باشيم تصميم گرفتيم که از فناوري NFC به جاي کارت‌هاي اعتباري استفاده کنيم. اين سيستم بهترين روش براي آن دسته از افرادي است که دوست دارند که از روش‌هاي مدرن بانکي استفاده کنند ولي قادر به داشتن کارت‌هاي اعتباري نيستند. با توجه به اين که مردم و دولت کشور ترکيه در سال‌هاي گذشته علاقه بسياري به استفاده از سيستم‌هاي مدرن بانکي از خود نشان داده‌اند، شاهد اين موضوع بوده‌ايم که تمامي فروشگاه‌ها سعي کرده‌اند که حتي با روش‌هايي مانند اعطاي جايزه، خريداران را به داشتن کارت‌هاي اعتباري و استفاده از آن‌ها براي خريد تشويق کنند.

NFC چه قابليت‌هايي دارد؟

در حال حاضر اين فناوري امکانات خوبي را در اختيار کاربران خود قرار مي‌دهد به عنوان مثال شما قادر خواهيد بود که با استفاده از گوشي همراه خود از کارت اعتباري‌تان براي شخص ديگري هم پول بفرستيد. به اين صورت که با استفاده از يکي از گزينه‌هاي روي گوشي، شماره فرد مورد نظر خود را انتخاب کرده و گيرنده، يک پيامک با کدي خاص از طرف شما دريافت خواهد کرد. اگر آن کد را به هر دستگاه خود پرداز بدهد، اين امکان را خواهد داشت که از آن دستگاه پول نقد دريافت کند. به اين ترتيب به اين روش قادر خواهيد بود که در مواقع اضطراري با فرستادن پيام به خود از دستگاه‌هاي خود پرداز پول نقد دريافت کنيد. به همين ترتيب ديگر به کيف پول احتياجي نخواهد بود. اين فناوري به تمامي مشتريان اجازه مي‌دهد که با چسباندن گوشي خود به دستگاه، به آساني روزنامه يا يک فنجان قهوه براي خود خريداري کنند. به اين ترتيب لازم نيست شما کيف پول خود را در آوريد و بعد از پرداخت منتظر دريافت باقي مانده پول خود شويد. جالب است که بدانيد در کشور ترکيه بانک‌ها علاقه بسيار زيادي به استفاده از سيستم NFC دارند و براي اين که مردم را به استفاده از آن تشويق کنند، براي تمامي مشتريان خود جاکليدي يا ساعت مچي NFC مي‌فرستند يا به آن‌ها برچسب‌هاي NFC مي‌دهند تا آن‌ها را روي کيف پول يا کارت‌هاي خود بچسبانند. ژاپن و سنگاپور هم جزو کشورهايي هستند که از اين فناوري خيلي وقت است که استفاده مي‌کنند. شرکت گوگل اظهار اميدواري کرده است که مردم در آمريکا رو به اين فناوري آورند و مردم با سرويس Wallet خريدهايشان را انجام دهند. با استفاده از اين سرويس شما چه آنلاين باشيد و چه آفلاين، قادر خواهيد بود که به جز پرداخت، اطلاعات مورد نياز خود را از روي کارت‌هاي اعتباري به کارت‌هاي مخصوص جمع آوري امتياز انتقال دهيد. طبق پيش‌بيني کارشناسان اوج استفاده از اين فناوري در انگلستان در سال 2016 خواهد بود و مسلما تا آن زمان کشور ترکيه پيشرفته ترين کشور غربي در توسعه اين صنعت خواهد بود.

از فناوري نترسيم

طبق تحقيقاتي که در اين رابطه در کشور ترکيه انجام گرفته است، نوجوانان و جوانان بيشترين تمايل را به استفاده از اين فناوري داشته‌اند ولي در مقابل آن افراد مسن مقاومت زيادي در ابتدا انجام داده‌اند. آن‌ها اعتقاد دارند که نمي‌توانند به آساني به همراه نداشتن پول نقد عادت کنند و به جاي آن يک تراشه کوچک را با خود حمل کنند. يکي از مشکلاتي که اجرا کنندگان اين پروژه با آن مواجه هستند، اين است که هنوز تعداد گوشي‌هايي که مجهز به اين فناوري باشند زياد نيستند و تنها شرکت نوکيا اعلام کرده است که از اين پس تمامي گوشي‌هاي توليدي اين شرکت به اين فناوري مجهز خواهند بود البته به جز نوکيا شرکت سامسونگ هم چند نمونه گوشي مجهز به اين فناوري توليد کرده است. با توجه به اين موضوع، قبل از هر اقدامي صنعت توليد گوشي‌هاي تلفن همراه و به خصوص گوشي‌هاي هوشمند بايد خودش را با اين سامانه هماهنگ کند تا لازم نباشد که مردم علاوه بر تلفن همراه خود هميشه يک جا کليدي يا وسيله ديگري را که به اين فناوري مجهز باشد با خود همراه داشته باشند. مسئولان کشور ترکيه براي مردم اين امکان را به وجود آورده‌اند که هر گوشي قديمي يا جديدي را به اين تراشه مخصوص مجهز کنند. شايد ايده اصلي به کار گيري اين فناوري در ساختار گوشي‌هاي تلفن همراه به اين دليل باشد که هر کسي هميشه تلفن خود را به همراه دارد و حال اگر بداند که تلفن همراه او، از اين پس کيف پول او هم خواهد بود، بيشتر حواس خود را جمع خواهد کرد که هميشه تلفن خود را به همراه داشته باشد. بعضي از افراد هنوز هم ترجيح مي‌دهند که در کنار استفاده از اين فناوري براي اطمينان بيشتر، پول نقد هم در جيب خود داشته باشند تا اگر در جايي نتوانستند از اين فناوري استفاده کنند، پول نقد داشته باشند. البته اين کار بيشتر در ميان افراد مسن ديده شده است که يک موضوع بسيار طبيعي است. به هر حال مردم بايد قبل از هر چيز به يک سيستم جديد اعتماد کنند تا بتوانند به آساني از آن استفاده کنند. در اين ميان اين اميد وجود دارد که جوانان که نسل شيفته فناوري‌هاي روز هستند، مهم‌ترين عامل براي فراگير شدن و گسترش اين سامانه در جهان باشند.

منبع خبر(روزنامه خراسان)