نحوه توزيع و انتقال پيام در کنار اهميت توليد آن از نگاه کارشناسان ارتباطات رسانهيي از جايگاه مهمي برخوردار است و امروزه فنآوريهاي تلويزيون ديجيتال در سطح جهان از ضروريات توسعه و يکي از پيشرفتهاي اساسي به شمار ميرود. هرچند از عمر اين فنآوري بيش از دو دهه نميگذرد اما بسياري از کشورهاي جهان توانستهاند از آن بهره ببرند و اين سوال وجود دارد که چرا استفاده از اين فنآوري با ويژگيهايي که دارد تاكنون در ايران کاربردي نشده است؟
به گزارش خبرنگار رسانه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، سيستم ديجيتال تجربهاي جديد در عرصه تماشاي تلويزيون بوجود ميآورد و علاوه بر ايجاد امکان ارائه شبکههاي تلويزيوني بيشتر، کيفيت صدا و تصوير نيز بهبود مييابد و ميتواند مزيتهاي فراواني از نظر ارتباطات و اطلاعات براي جامعهاي مانند ايران داشته باشد.
تلويزيوني که در حال حاضر مشاهده ميکنيم، آنالوگ است كه در آن شبکههاي تلويزيوني با فرستندههاي زميني آنالوگ به آنتن تلويزيون ما ميرسد و براي دريافت سيگنالها تنها به آنتن مناسب و استاندارد نياز دارد؛ در اين سيستم تعداد شبکههاي تلويزيوني محدود و عمدهترين سرويس قابل ارائه روي آن تله تکست است اما در تلويزيون ديجيتال، سيگنالها ديجيتالي شده از طريق فرستندههاي ديجيتال ارسال ميشوند. با توجه به اينکه تلويزيونهاي ما امکان دريافت سيگنالهاي آنالوگ را دارند، لازمست دستگاه مبدل ديجيتال به آنالوگ در کنار تلويزيون اضافه شود که سيگنالهاي ديجيتال را دريافت کرده و آنها را به دستگاه تلويزيون منتقل كند.
تصاوير در تلويزيون ديجيتال، به شکل بيتهاي داده (صفر و يک مثل رايانه) درآمده و از طريق تجهيزات (فرستنده) ديجيتال ارسال ميشود. براي اينکه اين تصاوير به شکل قابل نمايش روي تلويزيون منازل دربيايد، لازم است يک دستگاه مبدل نظير رسيور ماهواره در کنار تلويزيون اضافه شود تا سيگنالهاي ديجيتال را دريافت کرده و آنها را به دستگاه تلويزيون منتقل كند. اصطلاحا به اين دستگاه، گيرنده سيگنال ديجيتال، مبدل يا ست تاپ باکس (Set Top Box) گفته ميشود.
افراد ميتوانند با وصل کردن يک مبدل ديجيتال يا ست تاپ باکس به تلويزيون به سادگي از دريافت ديجيتال بهره ببرند؛ بهعبارتي ديگر درصورتي که آنتن موجود شما مناسب باشد، با اضافه شدن يک مبدل بين آنتن و تلويزيون ميتوان گفت تجهيزات لازم براي دريافت ديجيتال را دارند.
*مزيتها و موانع استفاده از تلويزيون ديجيتالي
امکان ارائه تعداد شبکههاي بيشتر، کيفيت صدا و تصوير بالاتر نسبت به آنالوگ، امکان ارائه اطلاعات اضافي کنار تصوير، راهنماي الکترونيکي برنامهها، راديو همراه با تلويزيون و ارائه خدمات ويژه نابينايان و ناشنوايان از جمله مزاياي تلويزيون ديجيتالي است. در بيان موانع استفاده از تلويزيون ديجيتالي هم بايد گفت از نظر مخاطبان و آشنايان امر، فراهم نبودن زيرساختهاي پخش ديجيتال و قيمت دستگاههاي گيرنده ديجيتال يک مانع اصلي براي گسترش اين فنآوري دانسته شده است.
ظاهرا نهم آبانماه طبق وعده قائم مقام معاون توسعه و فنآوري سازمان صدا و سيما، تلويزيون ديجيتالي در تهران هرچند بدون سروصداي رسانهيي افتتاح شده است اما بايد ديد چه زمان امكانات دريافت تصاوير بهعنوان تلويزيون ديجيتالي رسما آغاز ميشود تا بتوان از تكنولوژي كه به گفته مسوولان جلوتر از زمان از سوي صدا و سيما انتخاب شده است، در كشور بهره برد.
تغيير و تحولي که در صنعت تلويزيون و بهخصوص فنآوري ديجيتالي به وجود آمده، باعث شده است صاحبان اين صنايع با عمل فشردهسازي به ظرفيت بالايي در پهناي باند دست پيدا کنند و از اين طريق توانايي بيشتري براي پخش برنامههاي دلخواه و فراهم كردن امکانات مورد نياز مخاطبان داشته باشند.
تاكنون پاسخ شفافي به اين سوال که چرا استفاده از اين فنآوري با ويژگيهايي که دارد در ايران کاربردي نشده است؟ داده نشده است.
*انتخاب تكنولوژي جلوتر از زمان!
لطفالله سياهكلي - قائم مقام معاون توسعه و فنآوري سازمان صدا و سيما - اظهار كرده است: اينكه ما كمي با تاني كار ميكنيم، مفهومش اين نيست كه ناتوانيم؛ بلكه تكنولوژياي كه انتخاب كردهايم، بسيار پيشرفته و مدرن است. در دنيا رسيورهاي اين تكنولوژي به صورت نمونهاي توليد شده و به توليد انبوه نرسيده است.
اين مقوله در عين حال كه خدمات و خيرات زيادي براي مردم دارد، اما براي دريافت و انتشارش ظرافتهاي زيادي نيز بايد لحاظ شود؛ بنابراين لازم است كه سطح آگاهي مردم نسبت به مقوله ديجيتال ارتقاء پيدا كند تا بتوانند از فضاي سيال و رواني كه در اختيارشان قرار ميگيرد، استفاده كنند.
سازمان صدا و سيما هم اينك در حال بررسي رسيورهايي است كه قرار است به بازار عرضه شود اما براي دريافت فركانسها مردم به رسيورهاي مطمئني نياز دارند كه در اين زمينه صدا و سيما با سازمان استاندارد مذاكراتي كرده و قرار شد شركتي به عنوان نماينده سازمان صدا و سيما، استاندارد رسيورها را تأييد كند.
رسيورهايي كه مردم خريداري ميكنند، حتما بايد خوب باشند در آن صورت كيفيت تصوير بالاست و تصوير تلويزيون به هيچ وجه نويز و برفك و خرابي ندارد و تصوير را به شكل عالي ميبينيم.
سياهكلي گفته است با وجودي كه وارد كردن موبايل و ريسيور جزء وظايف ما نيست اما ما با موسسه استاندارد صحبت كرديم و گفتيم، بگذاريد ما مسووليت بپذيريم و تجهيزاتي كه وارد ميشود را تأييد كنيم. در غير اينصورت واقعا به مردم خسارت وارد و بودجه كشور خارج ميشود.
پيشبيني ميشود كه ظرف چندماه آينده ريسيورهاي ديجتيال رنگي و مطمئن به بازار بيايد و صدا و سيما در حال تست نمونههايي از ريسيورهاست. اما با وجود پيشرفته بودن تلويزيون ديجيتال و احتمال فراگيري آن بعد از قطعي شدن در كشور و در نتيجه نياز به وجود تعداد زياد ريسيورهاي ديجتيال در داخل آيا اين امكان وجود دارد كه رسيورهاي ديجيتال به صورت انبوه در داخل كشور توليد شوند؟
*تاييد گيرندههاي تلويزيون ديجيتال
چند مدل از گيرندههاي تلويزيون ديجيتال (S.T.B) امتياز فني لازم را براي عرضه در بازار کسب كردهاند.
شاهرخي - مدير امور ارزيابي فني و استانداردهاي سازمان صدا و سيما - با بيان اين مطلب اظهار كرد: از ميان گيرندههاي تلويزيون ديجيتال (Set Top box) که توسط لابراتور اين امور مورد ارزيابي قرار گرفته تاکنون فقط سه مدل از S.T.Bها تأييد لازم را کسب کردهاند.
اين گيرندههاي تلويزيون ديجيتال عبارتند از TECH NO SAT، IRTECH و NETA که براي استفاده توسط مردم مناسب تشخيص داده شدهاند.
شاهرخي درباره نحوه تامين اين گيرندهها توسط مردم گفته است: مردم تهران نبايد براي خريد اين گيرندهها عجله کنند و پس از مطالعه و اخذ گاراتني و مجوزهاي لازم و امتحان گيرنده، نسبت به خريد آن اقدام كنند.
پيش از اين در تفاهمي ميان سازمان صدا و سيما و سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي، لابراتورهاي ارزيابي فني و استانداردها و اداره کل گسترش تلويزيوني صدا و سيما و شرکت تکتا بهعنوان مرجع و همکار سازمان استاندارد در تاييد کيفيت فني گيرندههاي تلويزيون ديجيتال (Set Top box) شناخته شدهاند.
* مسؤول واردات ريسيورهاي استاندارد كيست؟
اما اين پرسش وجود دارد كه آيا در حال حاضر ارگاني وجود دارد كه مسؤوليت وارد كردن ريسيورهاي استاندارد را برعهده بگيرد؟ معاون صدا و سيما در اين باره معتقد است اين امور به بخش بازرگاني مربوط ميشود؛ صدا و سيما متولي اين امور نيست اما به دليل اهميت اين موضوع ما وظيفهاي براي خودمان اضافه تعريف كردهايم.
با تمام اين اوصاف تلويزيون ديجيتالي به گفته كارشناسان از نظر اقتصادي ميتواند خود را تامين کند زيرا از يک سو گيرندگان برنامه تصوير و صداي با کيفيت عالي دريافت ميکنند و با تنوع اطلاعات، فراواني امکانات و گزينش انتخاب، رضايتمندي خود را از هزينهاي که ميپردازند، اعلام ميدارند و از سوي ديگر فرستندگان برنامههاي تلويزيون ديجيتالي با دسترسي به پهناي باند بيشتر ميتوانند برنامههاي بيشتري براي مخاطبان ارسال کنند.
